《大学》拼音版(20200617135104)

  • 格式:docx
  • 大小:38.30 KB
  • 文档页数:8

xu e大学《大学》是儒家经典之一,原为《礼记》中的一篇。

作者不详(相传为孔子弟子曾参所作,近代学者认为是秦汉之际儒家作品)。

《大学》全面总结了先秦儒家关于道德修养道德作用及其与治国平天下的关系。

“大学”是对“小学”而言,是说它不是讲“详训诂,明句读”的“小学” ,而是讲治国安邦的“大学” 。

大学”是大人之学。

《大学》为“初学入德之门也” 。

文中提出了明明德、亲民、止于至善三条纲领,又提出了格物、致知、诚意、正心、修身、齐家、治国、平天下八个条目。

经北宋程颢、程颐竭力尊重,南宋朱熹又作《大学章句》,最终和《中庸》、论语》、《孟子》并称“四书”。

宋、元以后,《大学》成为学校官定的教科书和科举考试的必读书,对古代教育产生了极大的影响。

d a xu ezh d ao z ai mi ngm 1 ngde z a q i mi n z a zh y u zh Sh an⑥-1大学之道,在明明德,在亲民,在止于至善。

zh zh ier h ou y di d i ng d i ngeih du n e ng 1 ng 1 ng rh du n e n g an an er h du n e ng I u知止而后有定,定而后能静,静而后能安,安而后能虑,I u er h du e ngd e w u y dU en m d sh y du zh o ngsh i zh i su d xi an h du z e 虑而后能得。

物有本末,事有终始,知所先后,则j in d a o y i 近道矣。

g u zh y u mi ngrii ngd e y u ti a xi a h e xi a zh i q igu o y u zh iq igu o zh e xi an古之欲明明德于天下者,先治其国;欲治其国者,先q i q i ji a y u q i q i ji zh e xi a xi u q ish en y u xi u q ish e zh e xi a zih e ngq i 齐其家;欲齐其家者,先修其身;欲修其身者,先正其x in y u zh e ngq i x i zh e xi a dh e ngq i y i y u ch e ngq iy zh e xi a zih iq zh i 心;欲正其心者,先诚其意;欲诚其意者,先致其知;zh i zh i z ai g e w u 致知在格物。

w u g e e r h du zh i zh i zh i zh ier h du y i ch e ng y i ch e ng er h du x i z n h e ng物格而后知至,知至而后意诚,意诚而后心正,x i zh e n geih du h eix i u sh en i uer h du ji a q i ji a q i er h du gu o zh i gu o zh i 心正而后身修,身修而后家齐,家齐而后国治,国治er h bU i a xi |p i ng而后天下平。

z iti a n i y izh y u sh M en y ish j i ey ixi s h e ne b en q ib enlu aneim o 自天子以至于庶人,一是皆以修身为本,其本乱而末zh Zh e f ou y 1 q isu d n ou zh 出o er q isu 出o zh e h ou w ei zh y ou y e c iw ei治者,否矣;其所厚者薄,而其所薄者厚,未之有也。

此谓zh b en c iw ei zh zh zh j e 知本,此谓知之至也。

su dve ch e ngq i y izh e w u z j q i y e r u w u e ch ou r uh ao h ao⑥-2所谓诚其意者,毋自欺也。

如恶恶臭,如好好s e c i zh wei z iqi e g u j un z i b ish en q id u y e xi ar? e xi ai j s/veib u色,此之谓自谦(慊)故君子必慎其独也。

小人闲居为不sh an w u su ob u zh i ji a j nun z i ei h ou y ann an y an q b u sh an er h u q ish an 善,无所不至,见君子而后厌然,掩其不善,而著其善。

r eiz h sh ij i r uji a q i f e g ann an z e h e y i y i c iw e i h e ngy u zh o ng x i ng 人之视己,如见其肺肝然,则何益矣?此谓诚于中,形y u w ai g u j u nz i i sh en q i d u y e z e ng z iyu e sh i m u su o sh i于外。

故君子必慎其独也。

曾子曰:“十目所视,sh i sh o usu o zjniy an h u f u r u w u d e r u sh en x i gu a ngt i p an g u j un十手所指,其严乎!”富润屋,德润身,心广体胖,故君z i b ich e ngq i y i 子必诚其意。

sh i y un zh an b i q y u l uzh u y i y i y ouU eji un z i r u qi e⑥-3《诗》云:“瞻彼淇澳,菉竹猗猗;有斐君子,如切r u cu o r uzhu o r u m o s e x ixi an i h e x ixu an x i y ouU eji un z i zh o ng 如磋,如琢如磨;瑟兮僴兮,赫兮暄兮;有斐君子,终b u k e xu an x i r u qi er u cu o zh e d ao xu e y e r uzhu o r um o zh e z ixi u 不可諠兮!”如切如磋者,道学也;如琢如磨者,自修y e s e x ixi an izh e x un l iy e h e x ixu an x izh e w e iy yi e y 6uf eji un 也;瑟兮僴兮者,恂慄也;赫兮喧兮者,威仪也;有斐君z 1 zh o n® u k e xu an x j zh e d aosh e nd e zh sh an minzh b U n e ngw a ngy e子,终不可諠兮者,道盛德至善,民之不能忘也。

sh j y un w u h u qi a w a ngb u w a ng j un z 1⑥-4《诗》云:“於(呜)戏(呼)前 王不忘!”君子xi an ixi a neiq jn q iq jn xi an enl e q i l e er l iq i l i c 1 y im o sh b u w a ngy e贤其贤而亲其亲,小人乐其乐而利其利,此以没世不忘也。

t aiji a yu e g u sh i 曰:“作新民。

”《诗》曰:sh g u j u nz w u su C b u y o ngq i j i敬止!”为人君,止于仁;为人臣,止于敬;为人子,止于xi ao w e ir ef nu zh 1 u c i y ugu o r e” ao zh 1 u x in孝;为人父,止于慈;与国人交,止于信。

z iyu e t j ec p n g w u y our en e b i y e sh w u s o ngp u w u k a ng ao yu e k e mi ngd e 《康诰》曰:“克明德 ti a zih mi ngni ng d idi an yu e ”《大(太)甲》曰:“顾諟k e mi ng u d e ji e imi ngy e 天之明命。

”《帝典》曰:t a ngh j p anmi n g yu e g Cu r “克明峻德。

” ix jn r i r ix jn y ou r ix jn皆自明也。

k a ng g ao 汤之《盘铭》曰:“苟日新,日日新,又日新 yu e zu o x j nm in sh j yu e zh ousu j i b a ng 。

”《康 q imi ng/ei诰》 x jn 新。

”是故君子无所不用其极。

b a ng j qi anli sh j y ur w e iirsu czh 1 sh j y ur⑥-5《诗》 miiman hu a ngni 云:“邦畿千里,惟民所止。

”ao zh y u qi u u z lyu e 《诗》云: y u zh 1 zh iq isu czh 1 k e y 1 ,止于丘隅。

” sh j y un 人而不如鸟乎?”《诗》云: “缗蛮黄鸟r en er b u r U i adn u j i zh 1 w e ir gun zh 1 u r en w e ir e h en子曰:“于止,知其所止 m u m u w en w a ng w u “穆穆文王,於(乌)zh 1 U i ng w e ir ezi 1可以 j j x j缉熙 zh iy u w u q i ngh e子曰:“听讼,吾犹人也;必也使无讼乎!”无情者,b u d e j i q ic id a we minz h i c iw ei zh b en不得尽其辞,大畏民志。

此谓知本。

su dw ei xi s h em a zh e ngq ^x i ah e sh e n oiu u 汙en zh i z eb u d e q i⑥-6所谓修身在正其心者:身有所忿懥,则不得其zh e ng y ou su 汰o ngj u z e b u d e q izh e ng y ot su di ao l e z e b u d e q izh e ng 正;有所恐惧,则不得其正;有所好乐,则不得其正;y ou su d oU u an z e b u d e q izh e ng x i b u z a y an sh ier b u ji an t i ng rb u 有所忧患,则不得其正。

心不在焉,视而不见,听而不w en sh ier b u zh iq iw ei c iweixi s h em a zh e ngq ^x in闻,食而不知其味。

此谓修身在正其心。

su dvei q q 1 ji z a Xi s q ish e n h e r e z h iq isu d q inai er p i⑥-7所谓齐其家在修其身者:人之其所亲爱而辟(僻)y an zh i isu d O wi u er p i y an zh iq isu d w e j i ng r p i y an 焉,之其所贱恶而辟(僻)焉,之其所畏敬而辟(僻)焉,zh iq isu o a ij ienr p i y an zh iq isu oao du o er p i y an之其所哀矜而辟(僻)焉,之其所敖(傲)惰而辟(僻)焉。