《中庸》拼音版
- 格式:docx
- 大小:77.54 KB
- 文档页数:29
中庸》全篇d i y i zh a ng第一章ti a mi ng zh i wei x ng l u x ng zh i wei d do xi u d do zh i wei ji on d do y e 天命之谓性;率性之谓道;修道之谓教。
道也zh e b u k e x u y u l i y e k e l i f eid d y e者不可须臾离也;可离,非道也。
sh i g u j un z 1 ji e sh e h u q i su o b u d u k o ng j u h u q i su o b u w^n是故君子戒慎乎其所不睹,恐惧乎其所不闻。
m o ji rd h u y in m o xi an h u w ei g u j un z 1 sh e q d u y e莫见乎隐,莫显乎微。
故君子慎其独也。
x i n u ai l e zh i wei f a wei zh izh o ng f a er ji ezh o ngji e喜、怒、哀、乐之未发,谓之中。
发而皆中节,w e i zh i h e zh o ngy e zh e ti an xi d zh i d d b en y e h e y e zh e ti an谓之和。
中也者,天下之大本也。
和也者,天xi d zh i d a d do y e zh izh o ngh e ti an d i wei y an wan w u y u y an下之达道也。
致中和,天地位焉,万物育焉。
y du d i y i zh a ng z i s i sh u su o chu a zh i y i y i l i y a sh oui ng d d右第一章,子思述所传之意,以立言。
首明道zh i b en yu n ch u y u ti an e b u k e y i q sh i t i b d y u j i e 之本原出于天,而不可易;其实体备于己,而b u k e l ic i y 血 c tn y a ngc i ngph a zh i yd zh o ngy <n she gsh e g o nghu a zh i 不可离。
次言存养省察之要。
终言圣神功化之j i g d y u xu e zh e y u c i f an qi u zh u sh ene z i d e zh i y i q u 极。
盖欲学者于此,反求诸身而自得之,以去wei w d y d u zh i s i e ch o ngq i b en r 0 zh i sh n y a g sh i su o wei y i pi an未外诱之私,而充其本然之善。
杨氏所谓一篇zh i t i y do sh i y e q i xi a sh izh a ngg 血z 1 s 1 y in f u z 1 zh i y d n y 1之体要是也。
其下十章盖子思引夫子之言,以zh o ngc i zh a ngzh i y i终此章之义。
d ie r zh a ng第二章zh O ng n i yu e j un z i zh o ny o ng xi aoo 6 f an zh o n^g o ng j un z i zh i仲尼曰:“ 君子,中庸;小人,反中庸。
君子之zh o ng o ngy e j un z i 印sh izh o ng xi aoo n zh izh o ng o ng y e xi aoo n中庸也,君子而时中。
小人之中庸也,小人而w u j i d a y e无忌惮也。
”d i s an zh a ng z i yue zh o ng o ng q zh i y i h u min xi a n d ng ji u y i第三章:子曰:“ 中庸其至矣乎!民鲜能久矣。
”d i s i zh a ng第四章z i yu e d a zh i b u x ng y e w o zh i zh i y i zh i zh e gu o zh i子曰:“道之不行也,我知之矣:知者过之;y u zh e b u j i y e d do zh i b u ming y e w o zh i zh i y i xi d zh e gu o愚者不及也。
道之不明也,我知之矣:贤者过zh i b u xi 0 zh e b u j i y e r 6 m o b u y in sh i y e xi a n d ng zh i wei之;不肖者不及也。
人莫不饮食也。
鲜能知味y e也。
”d i w u zh a ngz i yue d a q b u x ng y if u第五章:子曰:“ 道其不行矣夫。
”d i li uzh a ng z 1 yue sh inq i d a zh i y e y u sh in h ao w e n y 1 h ao ch a第六章:子曰:“ 舜其大知也与!舜好问以好察er y a y in e 帝y a g sh a zh i q li a idgj an y d ng q zh o ngy u min迩言。
隐恶而扬善。
执其两端,用其中于民。
q s i y i wei sh i n h u其斯以为舜乎!”d i q i zh a ng第七章z i yu e r e ji e yu e y u zh i q u e n a zh u g u hu b xi n j i ng子曰:”人皆曰‘ 予知 ',驱而纳诸罟擭陷阱zh izh o ng e m o zh i zh i p i y e r e ji e yu e y u zh i z e h u 之中,而莫之知辟也。
人皆曰‘ 予知 ',择乎zh o ng o ng 広b u n 岔g q i yu e sh ou y e 中庸,而不能期月守也。
”d i b a zh a ng z i yue hu zh i w e i rn y e z e h u zh o ng o ng d e y i第八章:子曰:“ 回之为人也:择乎中庸,得一sh n z e qudnqudn f u y i ng 広f u sh i zh i y i善,则拳拳服膺,而弗失之矣。
”d i ji u zh a ng第九章z i yu e ti an xi a gu o ji a k e j un y e ju e l u k e c i y e子曰:“天下国家,可均也;爵禄,可辞也;b a r e k e d ao y e zh o ng o n gb u k e n 岔gy e白刃,可蹈也;中庸不可能也。
”d i sh izh a ng第十章z i l u w e n qi ng z i yu e n a f a ngzh iqi a g y u b eii a ngzh iqi a g y u子路问强。
子曰,“ 南方之强与,北方之强与,y i e qi ng y u m o r 0 y i ji a b u bdow u d a n n f a ngzh iqi ng y e抑而强与?寞柔以教,不报无道,南方之强也。
j un z i j u zh i r B j in g e s 1 広b u y d n b eii a ngzh iqi fi g y e 君子居之。
衽金革,死而不厌,北方之强也。
e qi fi g zh e j u zh i g u j un z 1 h e e b u li u qi fi g z ai i ao zh o ng I i而强者居之。
故君子和而不流;强哉矫。
中立e b u y 1 qingz ai ji ao gu o y ou d do b u bins d y an qingz ai ji ao而不倚;强哉矫。
国有道,不变塞焉;强哉矫。
gu o w u d d zh i s 1 b u bi d qi ng z ai ji ao国无道,至死不变;强哉矫。
”d i sh i y i zh a ng第十一章z 1 yu e s u y in xnggu d h du sh i y ou sh u y an w u f u wei zh i子曰:“ 素隐,行怪,后世有述焉:吾弗为之y 1 j un z 1 z un d do e x ng b d t u e f <b w u f u n e g y 1 y 1矣。
君子遵道而行,半涂而废:吾弗能已矣。
j un z 1 y i h u zh o ng o ng g an sh i b u ji d zh i e b u hu 1 wei sh ng zh e n e g君子依乎中庸。
遯世不见知而不悔:唯圣者能zh i之。
”d i sh i & zh a ng第十二章j un z1 zh i d d o 君子之道,j i q zh i y ek e y 1 y u zh i y an可以与之焉, f u f uzh i b u xi d o夫妇之不肖,y i y ou su o su o b u n e ngf e y 1n f u f u zh i y u费而隐。
夫妇之愚,su ish ng r e y i y ou su o b u zh i y a及其至也,虽圣人亦有所不知焉k e y 1 n e g x ng y an j i q zh i y e su ish ng r e可以能行焉,及其至也,虽圣人亦有所所不能y an ti an d i zh i d d y e r e n y o u y ou su o h d n g u j un z1 y u d d 焉。
天地之大也,人犹有所憾。
故君子语大,ti an xi d m d n e ng z aj y an y u xi ao ti an xi d m d n e ng p d y an sh i y u n天下莫能载焉,语小,天下莫能破焉。
诗云:yu an f ei l i ti an y u yu e y u yu an y <n q i shingxi a ch a y e j un“ 鸢飞戾天;鱼跃于渊。
”言其上下察也。
君z i zh i d(0 z(0 du an h u f u f u j i q zh i y e ch a h u ti an d i子之道,造端乎夫妇;及其至也,察乎天地。
y du d i sh i e zh a ng z 1 s i zh i y a gd y 1 sh e ming sh o zh a ng d(0 b u右第十二章,子思之言,盖以申明首章,道不k e l i zh i y i y e q xi a b a zh a ng z a y in k o ngz 1 zh i y a y 1 ming zh i可离之意也。